Karmy w UE — co naprawdę wolno wrzucić do miski
Karmy w UE. W UE decydują głównie rozporządzenia: (WE) 1069/2009 (Cat.1/2/3), (UE) 142/2011 (wykonawcze), (WE) 767/2009 (etykiety), (UE) 68/2013 (Katalog surowców), 2002/32/WE (substancje niepożądane), (WE) 1831/2003 (dodatki). Poniżej: co wolno, co zakazane i gdzie są pułapki.
Karmy w UE. Cat.3 — z czego WOLNO
• Przycięcia poubojowe, skóry niegarbowane/gryzaki, tłuszcze topliwe, krew (hemoglobina, osocze), fragmenty kości po dozwolonej obróbce.
• PAP (mączki białkowe po przetworzeniu/ster.); przykłady: mączka z piór (hydrolizat keratyny), mączka rybna, blood meal.
• By-produkty ryb, jaja/skorupki, mleko i przetwory — z legalnego łańcucha.
• MMO/MSM (mięso mechanicznie odkostnione) — legalny surowiec żywnościowy; po spełnieniu warunków może trafić do karm.
• Former foodstuffs („była żywność”) — żywność ludzka wycofana z obrotu z powodów logistycznych/opakowaniowych (nie: kuchenne odpady).
• Nośniki i białka roślinne (otręby, wysłodki; koncentraty grochu/soi) — legalne materiały paszowe.
Uwaga praktyczna
Poza garbowanymi skórami i rogami niemal każdą część Cat.3 da się przerobić (mielenie, hydroliza, renderowanie) tak, by spełniała higienę i trafiła do karm — to nadal Cat.3, a nie „mięso kulinarne”.
Karmy w UE. Czego NIE wolno
• Cat.1 / Cat.2: m.in. SRM/TSE, padlina, kał/treść jelit, zwierzęta domowe/zoo, mieszanki z Cat.1/2.
• Zakazy/ograniczenia (Annex III, 767/2009): np. skóry garbowane, osady ściekowe, odpady komunalne, opakowania.
Karmy w UE. Etykieta — co można legalnie „schować”
• Kategorie zamiast nazw (np. „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego”, „oleje i tłuszcze”…).
• % składnika — tylko, gdy jest wyróżniony na froncie (np. „z łososiem”).
• Palatanty/aromaty — zwykle jedna linia „substancje aromatyzujące” bez składu i dawkowania (szczegóły na żądanie).
• Processing aids — środki pomocnicze procesu często poza deklaracją.
Sztuczki „bogata w / z / smak” — progi 0/4/14/26
• „Smak X / flavoured with X” → < 4% X (to może być sam aromat).
• „Z X / with X / contains X” → ≥ 4% X (każdego z wymienionych).
• „Bogata w X / rich in / high in / with extra X” → ≥ 14% X.
• „X dinner / X menu / X” (w nazwie odmiany) → ≥ 26% X (każdego z wymienionych).
• Rehydratacja: dla niektórych suszonych składników (np. warzyw) można liczyć „po uwodnieniu”, co zwiększa liczbowo % na etykiecie; nie dotyczy mączek mięsnych (wyjątki typu proszek z wątroby).
Wniosek: produkt „bogaty w kurczaka” może mieć 14% kurczaka, a cała reszta białka i masy pochodzi z PAP/MMO/roślin — i to będzie zgodne z zasadami.
Jak powstaje „89% mięsa” w puszce
• Zapis „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego 89%” to kategoria, nie gatunek — obejmuje mięśnie, podroby, żelatynę, tłuszcze, bulion itp.
• Gdy na froncie masz tylko „z kurczakiem”, wystarczy 4% kurczaka w całej masie (a „89%” to suma kategorii zwierzęcej, nie „kurczak 89%”).
• „Bogata w kurczaka” podnosi próg tylko do 14% kurczaka.
• „Smak wołowiny” = aromat; mięsa może nie być wcale.
• Jeśli producent wyróżnia gatunek (zdjęcie/słowo), musi podać % tego składnika — ale reszta „89%” nadal może być mieszanką innych pochodnych zwierzęcych.
„Białko surowe” ≠ mięso
• To azot (Kjeldahl) przeliczony na białko. Wynik łatwo „podbija” PAP (np. pióra/krwi) i białka roślinne (groch/soja).
• O jakości decydują aminogram i strawność, nie sama liczba „białko surowe %”.
„Płukanie” energii
• Więcej wody = niższa gęstość energetyczna (kcal/100 g as fed). U kotów często spada dobrowolny pobór energii, u psów bywa kompensacja — dlatego „chudnięcie wodą” to trik marketingowy, nie poprawa białka.
Checklista zakupowa
Nazwy zamiast kategorii — pytaj o gatunek i część (producent ma obowiązek udzielić informacji).
Wyróżniony składnik? Szukaj %.
„Smak X” — wiedz, że to aromat.
Czytaj kcal/100 g i wilgotność — wykryjesz rozcieńczanie.
Białko to liczba; liczy się źródło (mięso vs PAP/MMO vs rośliny).
ŹRÓDŁA (Opis / Title / URL) — publiczne, bez logowania
• Rozporządzenie (WE) 1069/2009 — „animal by-products”: definicje Cat.1/2/3; Cat.3 do pet food
URL: EUR-Lex: 1069/2009 – Cat.3 do pet food
• Rozporządzenie (UE) 142/2011 — wykonawcze do 1069/2009 (m.in. PAP, wymagania przetwarzania, dog chews)
URL: PAP i przetwarzanie – 142/2011
• Rozporządzenie (WE) 767/2009 — obrót i etykietowanie pasz (kategorie składników, % przy wyróżnianiu; Annex III – lista zakazów/ograniczeń)
URL: Etykietowanie i zakazy – 767/2009
• Dyrektywa 2002/32/WE — substancje niepożądane (limity metali ciężkich, dioksyn, mykotoksyn itd.)
URL: Substancje niepożądane – 2002/32/WE
• FEDIAF — Code of Good Labelling Practice (PDF): jak branża deklaruje „flavourings”, informacje na żądanie
URL: FEDIAF – flavourings i deklaracje (PDF)
────────────────────────────────────────
